Kom ons wees nou eerlik: die lewe was nog nooit ‘n eenvoudige saak nie. Swart is dikwels grys en grys soms gryser. Ek praat byvoorbeeld onlangs met ‘n vriend oor misdaad, prostitusie en kapitalisme (geen verwantskappe nie). Hy is sterk gekant teen die wettiging van prostitusie, dink misdaad is ‘n absolute euwel en kapitalisme die grootste klomp snert sedert Peter Popoff se kruistogte in die tagtigs.
As daar geen misdaad is nie, speel ek duiwelsadvokaat, gaan baie maatskappye in hierdie land baie vinnig in duie stort. Talle mense gaan werkloos wees – maatskappye wat diefwering vervaardig en alarms installeer, versekeringsmaatskappye, die polisie, sekuriteitswagte, lyfwagte, bouers, etcetera. Die geld wat die land via BTW van hierdie maatskappye alleen sal verloor, sal ‘n verbluffende getalletjie behels.
Dieselfde geld vir die gemors wat op televisie en in apteke gesmous word. Dis ongelukkig ‘n feit soos ‘n koei: die pil met die spitsvondige naam gaan jou nie régtig in staat stel om dinge soos ‘n smulpaap te mastikeer en nié oorgewig te raak nie. Die kruie-in-magiese-pilvorm in die homeopatiese afdeling van die apteek gaan jou nie régtig jonger maaK nie. Peter Popoff se Miracle Manna is niks minder as massavervaardigde beskuitjies nie. (En die sangoma gaan jou nie ‘n groter penis gee nie. Jammer.)
Is dit dan nie oneties om met mense se emosies te speel tot hulle al hul vir jou geld gee nie?
Ek sou “ja” wou antwoord. Tog, iewers het ‘n gefrustreerde filmmaker die goedkoop infomercials vir gewigverliespille en Popoff se vals manna gemaak. ‘n Beligtingspan het stukke polistireen vasgehou om lig te deflekteer, akteurs het woorde geleer en dit afgerammel, skoonmakers het ateljees skoongemaak, petroljoggies het brandstof aan voertuie verskaf om pille en brood en kameras te vervoer, stiliste en grimeerkunstenaars het kwassies rondgeswaai, ‘n webontwikkelaar het die beeldmateriaal omgesit na flash video, ‘n pizzamaatskappy het kos verskaf aan die eienaars van ‘n web hosting company…
Dit kan vir ewig so aangaan, want swart en wit is weinig te vinde. Die wettigmaking van prostitusie, aborsie, genadedood, stamselnavorsing met stamselle wat nié van naelstringe geskraap word nie, armoede, ryk mense wat ryker raak en armes wat toenemend sterf van die honger – al hierdie kwessies is uiters ambivalent. Verstaan mooi, ek dink ook misdaad moet hand en tand beveg word. Ek dink ook idiote soos Popoff wat arm mense emosioneel manipuleer om self ryk te word, moet aan die kaak gestel word.
Ons bestaan as homo sapiens saal ons egter op met die probleem van oorsaak en gevolg – die spreekwoordelike poep wat ‘n donderstorm raak. ‘n Land se ekonomie is byvoorbeeld ‘n ingewikkelde spinnerak. Pluk aan sy een kant, dan voeter die vlieë aan die ander kant af. Verwilder boere van hulle plase om jong oorlogveterane gelukkig te hou en die land sal honger raak. Bou groot stadions vir 2010 en mense sal daarin beroof word. Bou die Gautrein en berei jouself voor vir bergies. Gee gratis huise en elektrisiteit vir die gepeupel, maar wees bedag daarop dat jy oor ‘n paar jaar te min elektrisiteit vir die res van die land sal hê.
Dis so met omtrent enigiets in ‘n kapitalistiese bestel. Die hele spul is ‘n grys area. Reg en verkeerd raak irrelevant, of ten minste baie moeilik om uit klinkklaar te verklaar. Dis nie meer iets wat aan ‘n standaard gemeet kan word (‘n Platoniese pie in the sky) nie. Dis iets wat elkeen vir homself moet uitklaar.
(Is dit?)
Wat my uiteindelik by die opskrif van hierdie sporadiese inskrywing uitbring. Met hierdie ingewikkelde web van kousaliteit in ag geneem, hoe kan ‘n mens ooit bid vir geld, grond, reën, gesondheid, parkeerplekke, krag of enigiets anders sonder om nie ten volle daarvan oortuig te wees dat – indien dit werk – iemand elders nie skade gaan opdoen nie? Beteken ‘n verhoorde gebed nie dalk ook dat iemand ‘n paar dae later bankkrot verklaar sal word of deur ‘n veerpyltjie getref sal word nie? Is dit eties om te bid vir welstand en vooruitgang as daar altyd ‘n kans is dat iemand iewers daardeur benadeel sal word?
Hel, is dit eties om enigiets te doen? Gaan ‘n monnik in Tibet oor twee jaar sy toon stamp omdat jy hierdie sin lees?
Posted by Johan Swarts 
‘n Paar inskrywings gelede het ek melding gemaak van ‘n sekere Peter Popoff. Popoff, vir die wat nie weet nie, is ‘n televangelis (spel ek dit reg?) wat in die tagtigerjare uitgevang is met bedrog tydens kerkdienste. Hy was bekend daarvoor dat hy “op die inspraak van die Heilige Gees” kerkgangers met skete en kwale op die mees onmoontlike maniere kon identifiseer en hulle sommer daar en dan gesond bid. ‘n Tipiese situasie in een van sy eredienste sou rofweg as volg lyk:
Posted by Johan Swarts 
Posted by Johan Swarts 
Is dit nie vreemd hoe tegnologie die wêreld omvorm nie? Neem iets eenvoudig soos ‘n glas. Dis eintlik maar net ‘n ongestandardiseerde volume-eenheid, want jy drink mos nie net “genoeg” water op ‘n dag nie. Daar is ‘n voorgeskrewe ses tot agt glase wat by jou keel moet afgaan voor jy “genoeg” gedrink het.
